Vroeger gold, kort gezegd: na de oplevering was de aannemer alleen nog aansprakelijk voor verborgen gebreken die je redelijkerwijs niet had kúnnen zien. De Wkb draaide dat om voor consumenten: de aannemer blijft aansprakelijk voor gebreken die aan hem zijn toe te rekenen — óók als je ze bij de oplevering had kunnen ontdekken, tenzij ze bij oplevering al zijn vastgelegd en geaccepteerd.

De 5%-regeling is het krachtigste drukmiddel dat je als opdrachtgever hebt — mits je hem kent en gebruikt. Het idee: de laatste 5% van de aanneemsom parkeer je bij de notaris (bij nieuwbouw) of houd je in (bij verbouwing volgens contractuele afspraak), totdat gebreken uit de oplevering zijn hersteld.

"Moet ik een kwaliteitsborger inhuren?" is dé nieuwe vraag bij verbouwplannen. Het antwoord: alleen bij bepaalde bouwactiviteiten — maar als het moet, is het niet optioneel en niet gratis. Zo zit het systeem in elkaar.

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) veranderde stilletjes de spelregels van elke serieuze verbouwing. Sinds 1 januari 2024 geldt het toezichtsdeel van de wet voor nieuwbouw in de laagste risicoklasse (gevolgklasse 1). Voor verbouwingen is dat deel er (nog) niet: de invoering is in 2024 uitgesteld en eind 2024 besloot de minister verbouwingen voorlopig buiten het stelsel te houden. De nieuwe consumentenrechten uit de wet gelden wél — ook bij verbouwingen. Vrijwel alle uitleg is geschreven voor aannemers — dit is de versie voor jou als opdrachtgever.

Sinds de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) hoort bij de oplevering van je verbouwing standaard een dossier. Dit is geen vrijblijvende service, maar een wettelijk recht. Omdat niet alle aannemers dit uit zichzelf aanleveren, is het goed te weten wat je mag verwachten en hoe je het kunt afdwingen.