De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) veranderde stilletjes de spelregels van elke serieuze verbouwing. Sinds 1 januari 2024 geldt het toezichtsdeel van de wet voor nieuwbouw in de laagste risicoklasse (gevolgklasse 1). Voor verbouwingen is dat deel er (nog) niet: de invoering is in 2024 uitgesteld en eind 2024 besloot de minister verbouwingen voorlopig buiten het stelsel te houden. De nieuwe consumentenrechten uit de wet gelden wél — ook bij verbouwingen. Vrijwel alle uitleg is geschreven voor aannemers — dit is de versie voor jou als opdrachtgever.
De twee kanten van de Wkb
De wet doet twee heel verschillende dingen, en dat verklaart de verwarring:
- Publiek toezicht verandert: voor nieuwbouw in "gevolgklasse 1" controleert niet meer de gemeente de bouwkwaliteit, maar een private kwaliteitsborger die jij (of je aannemer) inschakelt. Voor verbouwingen geldt dit stelsel vooralsnog niet.
- Jouw contractpositie verbetert: los van die borger kreeg de consument er via het Burgerlijk Wetboek rechten bij — strengere aansprakelijkheid van de aannemer na oplevering, een opleverdossier, en een aangescherpte 5%-regeling.
Het eerste deel geldt op dit moment alleen bij nieuwbouw in gevolgklasse 1; het tweede deel geldt bij (vrijwel) élke aannemingsovereenkomst voor bouwwerk — dus ook bij je badkamerverbouwing.
Wanneer raakt de Wkb jouw verbouwing?
| Situatie | Kwaliteitsborger nodig? | Nieuwe consumentenrechten? |
|---|---|---|
| Binnenverbouwing zonder constructiewijziging (badkamer, keuken) | Nee | Ja |
| Vergunningvrije aanbouw | Nee | Ja |
| Vergunningplichtige verbouwing (bijv. constructieve uitbouw) | Nee — invoering voor verbouwingen is uitgesteld (stand: eind 2024); de gemeente toetst zoals voorheen | Ja |
| Monument | Valt buiten gevolgklasse 1 — gemeente blijft toetsen | Ja |
Let op: dit kan veranderen — een latere invoering voor verbouwingen blijft mogelijk. Check de actuele stand bij de bron. Achtergrond: IPLO: Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
Wat merk je er concreet van?
- Kosten: alleen als je project onder het stelsel valt (nu: nieuwbouw gevolgklasse 1) komen er kosten voor de borger bij; bij verbouwingen speelt dit vooralsnog niet.
- Papierwerk verschuift: in plaats van een vergunningstoets vooraf komt er een borgingsplan, controles tijdens de bouw en een verklaring bij gereedmelding.
- Meer bewijs voor jou: je hoort bij oplevering een dossier te krijgen dat laat zien wat er is gebouwd en dat het deugt (zie het artikel over het opleverdossier).
De les voor je volgende verbouwing
Vraag bij elke offerte: "Wat lever je mij bij oplevering aan dossier?" — en weet dat de kwaliteitsborger-plicht bij verbouwingen vooralsnog niet geldt (wie je die kosten tóch rekent, moet dat kunnen uitleggen). Aan de antwoorden herken je meteen of een aannemer zijn vak bijhoudt — wie in 2026 nog schouderophalend reageert op de Wkb, is geen goed teken.
Lees ook
- Aannemer aansprakelijk na oplevering: je rechten onder de Wkb
- De 5%-regeling: geld achterhouden bij oplevering, zo doe je dat
- Kwaliteitsborger nodig? Zo zit het (en dit kost het)
Dit artikel is algemene informatie, geen persoonlijk bouwkundig, juridisch of financieel advies. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend; gebruik is voor eigen risico. Regelingen en normen veranderen — controleer de actuele stand bij de officiële bron en raadpleeg voor jouw situatie een gekwalificeerde professional. Laatst gecontroleerd: juli 2026.